Vật nuôi khác

Kỹ thuật chăn nuôi dê theo phương pháp nuôi nhốt

KỸ THUẬT CHĂN NUÔI DÊ BÁCH THẢO
THEO PHƯƠNG PHÁP NUÔI NHỐT
 
Chúng ta đã biết, chăn nuôi dê là một nghề có tính truyền thống ở một số vùng như Duyên hải Nam Trung Bộ, bao gồm Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, vùng Bắc Trung Bộ bao gồm Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và vùng miền núi phía Bắc.
Trước đây, quan điểm cho rằng dê chỉ có thể nuôi theo phương thức chăn thả. Tuy nhiên, những năm gần đây nhiều công trình khoa học đã chứng minh vẫn có thể nuôi dê theo phương thức nuôi nhốt như nuôi bò sữa, bò thịt.
Biến đổi khí hậu dẫn đến tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn buộc chúng ta phải thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, trong đó dê là đối tượng phù hợp trong điều kiện này.
Giá dê hiện nay cũng khá tốt, đối với dê thịt khoảng 70-90 ngàn/kg hơi, đối với dê giống khoảng 120-300 ngàn/kg hơi tùy thuộc vào giống dê.
Dê sinh sản nhanh, mỗi năm đạt bình quân 1,6 lứa và bình quân 30-40% sinh đôi thì mỗi năm có thể đạt từ 2 đến 2,2 con trên 1 dê sinh sản. Đối với dê nuôi lấy thịt thì chỉ cần nuôi đến khoảng 7-10 tháng là có thể bán, lúc đó trọng lượng có thể đạt từ 20 đến 30kg tùy thuộc vào giống dê.

1/ Vấn đề chuồng trại  

 1.1 Chuồng dê:

Diện tích chuồng dê bình quân là 1,5-2,0m2 cho 1 con.
Chuồng dê được xây dựng theo hình thức chuồng sàn, chiều cao từ mặt đất đến sàn khoảng 1,2m và chiều cao từ sàn đến mái nhà khoảng 2,5m. Không làm sàn thấp quá <1m sẽ gây ra nhiều bệnh tật cho dê cũng như rất khó khăn trong quá trình vệ sinh nền chuồng. Sàn có thể làm bằng gỗ hoặc cây tầm vông với khe hở là  1,2cm đủ để phân lọt xuống nền chuồng. Không nên làm kẻ hở quá lớn sẽ làm cho dê bị kẹt chân, không làm quá hẹp vì phân không lọt xuống được. Trong chuồng có 1 khu vực để nhốt riêng những dê chuẩn bị đẻ, dê đẻ và dê con. Kẻ hở của sàn ở khu vực này hẹp hơn bình thường, khoảng 0,8cm để dê con không bị lọt chân.
Xung quanh chuồng được bao chắn bằng lưới B40 hoặc các loại cây gỗ phù hợp. Phí ngoài các vật dụng bao chắn này là bạt để che mưa và tránh gió lùa, đặc biệt vào ban đêm.
Máng ăn của dê có thể làm bằng tôn hoặc bằng gỗ với kích thước chiều rộng khoảng 40cm. Không làm lớn quá vì khi bỏ thức ăn thì dê không với tới được. Không làm hẹp quá vì để không được nhiều thức ăn.
Khung chắn máng ăn được làm bằng gỗ hoặc sắt với chiều cao khoảng 1m. Các song để cho dê chui đầu ra ăn cách nhau khoảng 15cm. Không làm rộng quá dê sẽ chui ra ngoài. Không làm hẹo quá vì dê không thò đầu ra ăn được. Để tránh tình trạng dê có chiều hướng chui ra, các song chắn này nên làm nghiêng với độ nghiêng khoảng 30 độ. Nước cho dê uống có thể đựng trong thùng nhựa, để trực tiếp trên sàn chuồng hoặc dưới sân chơi.

1.2 Sân chơi:
Vì là nuôi nhốt nên chuồng dê phải có một khoảng sân chơi nằm liền kề với chuồng dê. Đóng một bậc thang kín để dê di chuyển từ sàn xuống sân chơi. Diện tích sân chơi tối thiểu bằng với diện tích chuồng, nếu lớn hơn càng tốt. Sân chơi để nền đất cho dê vận động. Trong sân chơi cần trồng cây bóng mát cho dê cũng như tạo cho dê leo trèo.
Tốt nhất là thả tự do để dê có thể tự lựa chọn ở trên sàn hay xuống sân chơi. Tuy nhiên, những ngày mưa nên tránh cho dê xuống sân chơi.

2/ Thức ăn và nuôi dưỡng  
2.1 Thức ăn:
Thức ăn cho dê bao gồm thức ăn thô xanh, thức ăn tinh và thức ăn bổ sung.
Thức ăn bổ sung chủ yếu là khối đá liếm để dê liếm bổ sung khoáng chất.
Thức ăn tinh có thể sử dụng cám hỗn hợp do nhà máy sản xuất hoặc sử dụng các nguyên liệu có sẵn như cám lau, bột bắp, khoai mỳ lát. Có thể cho ăn riêng từng loại hoặc trộng chung với nhau.
Thức ăn thô xanh là quan trọng nhất trong khẩu phần của dê. Thức ăn thô xanh bao gồm cỏ và lá cây các loại. Vì là nuôi nhốt nên chúng ta cần chuẩn bị đầy đủ thức ăn thô quanh năm.  Muốn vậy, chúng ta phải chủ động trồng cỏ và cây thức ăn cho dê.
Bình quân mỗi con dê tiêu thụ khoảng 5kg thức ăn thô xanh mỗi ngày, trong có khoảng 10% nên là lá cây. Từ đó, chúng ta tính ra được diện tích cần trồng cỏ và cây thức ăn cho đàn dê.
Cỏ xanh trồng cho dê có thể là cỏ Voi, cỏ VA-06, cỏ Sả lá lớn, cỏ Ruzi và các loại cỏ họ đậu. Đối với cỏ Voi và cỏ VA-06 khi cho dê ăn cần phải được băm nhuyễn (vừa băm vừa làm dập).
Cây thức ăn có thể là cây trà không lồ, cây bình linh (keo dậu), cây anh đào giả, cây so đũa… Trong đó, cây trà khổng lồ được dê ưa chuộng nhất cũng như cho năng suất chất xanh khá cao nếu được chăm sóc tốt.
Khi trồng cây thức ăn cho dê thì nên trồng dày, cây cách cây và hàng cách hàng khoảng 1,5m. Luôn cắt cành cho dê ăn ở độ cao khoảng 1,0 đến 1,5m, không nên để cho cây mọc cao quá sẽ khó khăn khi thu hoạch cũng như năng suất không cao.
Ngoài ra, chúng ta cũng có thể tận dụng cành lá cây ăn trái khi tỉa như cây mít, xoài, ổi… để cho dê ăn. Dê cũng rất thích ăn lá mít nên chúng ta cũng có thể trồng mít chỉ để lấy lá cho dê ăn.

2.2 Chăm sóc nuôi dưỡng:
Cho dê ăn thức ăn thô xanh mỗi ngày 3 lần, thức ăn tinh mỗi ngày 2 lần. Đá liếm treo liên tục trong chuồng dể cho dê liếm khi chúng thiếu khoáng.
Để thức ăn trong máng và một ít cành lá cây ở ngoài sân chơi.
Nếu nuôi quy mô nhỏ dưới 20 con thì không cần phân nhóm nhưng nếu quy mô lớn thì phải phân nhóm nhốt riêng để nuôi.
Các nhóm dê bao gồm dê cái sinh sản, trong đó có dê nuôi con dưới 75 ngày tuổi, dê mang thai và dê chuẩn bị đẻ; dê tơ trên 75 ngày tuổi.
Vì chúng ta sử dụng đực để nhảy trực tiếp nên cần quan tâm đến vấn đề đồng huyết. Tốt nhất chúng ta không sử dụng đực giống được sinh ra trong đàn mà nên mua đực giống từ nơi khác về.

3/ Phòng bệnh
Nhìn chung, dê ít bệnh tật song chúng ta cũng cần phòng bệnh cho dê.
Trước hết, phòng bệnh truyền nhiễm trên dê bằng vacxin với 2 bệnh chủ yếu là tụ huyết trùng và lỡ mồm long móng. Tiêm 2 lần trong 1 năm theo pháp lệnh thú y. Khi tiêm phải tiêm toàn đàn, trừ những dê sơ sinh và dê mang thai gần đẻ.
Thứ đến, cần phòng các bệnh ký sinh trùng đường ruột cho dê như giun, sán, lãi bằng các loại thuốc đặc trị có bán ở các cửa hàng thuốc thú y.
Ký sinh trùng ngoài da, đặc biệt là bệnh ghẻ cũng có thể xuất hiện trên dê. Vì thế, cũng cần phải thường xuyên xịt thuốc sát trùng cho dê, kiểm tra xem dê có bị ghẻ không, đặc biệt ở phần dưới của chân. Nếu có phải cạo ra và bôi thuốc xanh

Tránh mưa tạt, gió lùa để phòng bệnh cảm lạnh và viêm phổi ở dê. Tránh thay đổi thức ăn đột ngột, thức ăn nhiều nước để phòng bệnh rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy. Thường xuyên vệ sinh, sát trùng chuồng trại và khu vực xung quanh

 

TS. Đoàn Đức Vũ

9/12/2016, Trung tâm Công nghệ Sinh học Chăn nuôi



Bài viết liên quan

Hỗ trợ trực tuyến

  • Liên hệ sản phầm

    Mr.Tuấn: 0918 300 114

  • Liên hệ kỹ thuật

    Ms. Tiên: 0974 516 457

Thư viện ảnh

  •  

Thống kê

  • Đang online:39
  • Hôm qua:131
  • Tổng lượt truy cập:48891