Bò sữa, bò thịt

Dự án KNTU: tập huấn ủ chua thân bắp

SỬ DỤNG THÂN BẮP Ủ CHUA TRONG CHĂN NUÔI ĐẠI GIA SÚC

I/ Đặc điểm tiêu hóa của đại gia súc

Đại gia súc còn thường gọi là gia súc nhai lại, bao gồm các vật nuôi là Bò; Trâu; Dê; Cừu. Nông dân Việt Nam có truyền thống và kinh nghiệm chăn nuôi ĐGS 

Số lượng đại gia súc ở Việt Nam:  Bò = Khoảng 6 triệu con
                                                       Trâu = Khoảng 3 triệu con
                                                        Dê = Khoảng 1,2 triệu con
                                                        Cừu = Khoảng 0,1 triệu con
Định hướng phát triển chăn nuôi đại gia súc hiện nay là mở rộng quy mô chăn nuôi, tăng về chất lượng, nâng cao hiệu quả và hướng tới việc phát triển bền vững với việc chăn nuôi thâm canh. Đi cùng với định hướng chăn nuôi thâm canh, vấn đề giải quyết thức ăn đóng một vai trò quan trọng và cần có chiến lược cụ thể. Trong đó, việc dự trữ sử dụng phụ phế phẩm nông nghiệp là một trong những giải pháp cần được quan tâm để nâng cao hiệu quả và gia tăng lợi nhuận chăn nuôi.                                                                                                           
Hệ tiêu hóa: có 4 túi, tiêu hóa chủ yếu ở dạ cỏ. Tiêu hóa chủ yếu nhờ vào hệ vi sinh vật chứ không phải men tiêu hóa do đó phải tạo điều kiện cho hệ vi sinh vật phát triển
Thức ăn sử dụng chủ yếu là thức ăn thô (cỏ, rơm, phụ phẩm cây trồng khác), và trong chăn nuôi thâm canh cần bổ sung thức ăn tinh (cám các loại, hạt các loại…) cũng như các thức ăn cung cấp chất khoáng (premix, đá liếm). Trong đó, cần ứng dụng những giải pháp làm tăng hiệu quả sử dụng thức ăn như giải pháp vật lý như băm thái nhỏ, ủ cho mềm; Giải pháp hóa học như đưa urea và để ủ; Giải pháp sinh học như ủ chua thức ăn.

II/ Phương pháp ủ chua thân bắp
 
Nguyên lý ủ chua thân bắp:
Ủ chua là dự trữ dựa vào sự lên men lactic trong điều kiện yếm khí (không có không khí). Các vi khuẩn lên men lactic sẽ lên men đường trong thức ăn tạo thành axít lactic và một lượng nhỏ axít acetic. Các chất này sẽ làm giảm pH (tăng độ chua) của nguyên liệu ủ và do đó ức chế hoạt động của các vi sinh vật thối rửa thức ăn. Nếu quá trình ủ diễn ra không đúng, quá trình lên men tạo ra các loại axít khác nhau như axít butyric sẽ làm cho cỏ ủ không có tính ngon miệng và chất lượng thức ăn sẽ bị giảm. Bổ sung Men vi sinh; Rỉ mật đường; Muối để tăng hiệu quả lên men và tính ngon miệng
Ưu điểm của thức ăn ủ chua
- Thức ăn ủ chua là loại thức ăn có tính ngon miệng cao, hàm lượng đạm, khoáng và vitamin nhiều hơn so với các loại cỏ xanh.
- Thức ăn ủ là thức ăn lý tưởng cho gia súc trong điều kiện thời tiết bất lợi không thể có cỏ xanh hoặc không có cỏ khô.
- Dùng thức ăn ủ chua có thể làm tăng lượng thức ăn thu được trên một đơn vị diện tích.
- Dùng thức ăn ủ chua là phương pháp tiết kiệm vì gia súc có thể sử dụng hết các phần
- Ủ chua không đòi hỏi số ngày nắng như là phơi khô.
- Thức ăn ủ chua có thể giữ được đến 85% giá trị dinh dưỡng trong thức ăn xanh đem ủ (trong khi phơi khô tốt chỉ giữ được 60-80%).
- Tốn ít kho dự trữ hơn so với thức ăn khô.
Hạn chế khi sử dụng thức ăn ủ chua
- Cần có các máy móc thiết bị phù hợp để ủ.
- Tăng chi phí dự trữ.
- Gia súc ăn nhiều thức ăn ủ chua tăng nguy cơ mắc bệnh axit dạ cỏ
- Tính ngon miệng không cao nếu chất lượng kém, ẩm độ không phù hợp.
- Thức ăn có thể bị hư hỏng khi cho ăn như là bị mốc và có thể gây độc đối với gia súc.
Quy trình ủ chua thân bắp
Vật dụng để ủ: Hố ủ xây bằng gạch (cho quy mô chăn nuôi lớn), thùng phuy nhựa, bao ni lon dạng cuộn làm Biogas (được cắt ra tạo thành túi), túi nilon (có thể ủ được khoảng 40kg thân bắp)
Các chất bổ sung:
                                 Men vi sinh => Bổ sung các sinh vật có lợi cho lên men
                                 Rỉ mật => Bổ sung chất đường cho vi sinh vật
                                 Muối => Tạo chất đệm, tính ngon miệng
Máy móc:
                                 Máy băm (nếu có) => Để băm ngắn thân bắp 
 

Hình 1: Một số vật dụng dùng để ủ thân bắp

Hình 2: Nguyên liệu ủ chua thân bắp
Công thức ủ:  Cho 100 kg thân bắp: 5 kg rỉ mật
                                                          2 kg muối ăn
                                                          0,1 kg men vi sinh                                                 
Các bước tiến hành:
Bước 1 (Giảm ẩm độ nguyên liệu ủ): Nếu thân bắp có độ ẩm cao (khoảng 80%) thì trước khi đưa vào ủ cần phơi héo sơ bộ để độ ẩm chỉ còn khoảng 70-75% (rải phơi từ 2-5 giờ, nếu có sân phơi thì băm thái trước rồi rãi phơi sau thì dễ dàng hơn).
Bước 2 (Băm thái nguyên liệu ủ): Thân bắp được băm ngắn (bằng máy băm hoặc bằng thủ công) với kích cỡ 3-5cm.
Bước 3 (Bổ sung các chất phụ gia): Các chất phụ gia (với tỷ lệ như trên) được trộn đều vào thân bắp đã được băm ngắn.
Bước 4 (Nén nguyên liệu ủ vào vật dụng chứa): Cho hỗn hợp đã được trộn đều vào vật dụng chứa, nén chặt, tạo kín và để vào nơi râm mát. 

Hình 3: quy trình ủ chua thân bắp
Thời gian ủ: Thời gian ủ ít nhất là 2 tuần, sau thời gian này quá trình lên men của các vi sinh vật trong hố ủ sẽ ngừng lại, hố ủ ổn định và có thể lấy thức ăn ra sử dụng.
Kiểm tra chất lượng: Khi lấy thức ăn cho gia súc cần quan sát xem thức ăn có đảm bảo chất lượng hay không. Nếu thức ăn bị hư hỏng thì không nên cho ăn. Thức ăn ủ chua có chất lượng tốt sẽ có những tính chất sau:
  => Thức ăn có mùi chua dễ chịu
  => Có màu dưa cải
  => Không có nấm mốc
  => Độ ẩm vừa phải, không có nhớt.
Bảo quản: Sau mỗi lần lấy phải đậy kỹ vật dụng ủ để giảm đối đa lượng oxi có thể vào
Tập cho gia súc ăn: Tập cho ăn từ từ, cần thiết cho nhịn đói
                                    Không rữa lại nước, không phơi khô khi cho ăn
Lượng cho ăn: Cho ăn tối đa, có thể thay thế đến 80% lượng cỏ xanh 

Hình 4: Sản phẩm thân bắp ủ chua
 
 
Nguồn: Trung tâm Công nghệ Sinh học Chăn nuôi
Ngày: 18/9/2017


Hỗ trợ trực tuyến

  • Liên hệ sản phầm

    Mr.Tuấn: 0918 300 114

  • Liên hệ kỹ thuật

    Ms. Tiên: 0974 516 457

Thư viện ảnh

  •  

Thống kê

  • Đang online:1
  • Hôm qua:131
  • Tổng lượt truy cập:48853