Bò sữa, bò thịt

Kết quả xây dựng mô hình trồng ủ chua thân bắp Bến Tre

Ủ chua là một biện pháp xử lý sinh học, thông qua việc sử dụng nhóm vi khuẩn lên men lactic ở nhiệt độ, ẩm độ thích hợp có bổ sung thêm một số chất xúc tác muối, men, rỉ mật đường…ở một thời gian nhất định. Trong điều kiện yếm khí, nhóm vi khuẩn lên men này sẽ phá vỡ sự liên kết giữa lignin và carbohydrate trong tế bào thực vật tạo điều kiện cho vi sinh vật dạ cỏ hoạt động tốt hơn, giúp gia tăng tỷ lệ tiêu hóa, gía trị dinh dưỡng và thời gian bảo quản của phụ phẩm
Ủ chua phụ phẩm cây trồng kể cả cỏ là biện pháp thích hợp, được sử dụng ở nhiều nước vì nó ít tốn kém, dễ dàng thực hiện, có thể sử dụng quanh năm, là nguồn bổ sung thức ăn rất hiệu quả cho bò chăn thả trong mùa khô, có thể sử dụng như khẩu phần căn bản cho chăn nuôi bò thịt, sữa; và quan trọng nhất là giảm sút đáng kể những vi khuẩn gây hại
Việc ủ chua thân bắp giúp tận dụng tối đa nguồn phụ phế phẩm vì gia súc đã sử dụng hầu hết các phần của thân bắp; Phương pháp ủ chua giúp người chăn nuôi có thể chủ động thức ăn khi thời tiết bất lợi và thuận tiện trong bảo quản vì ít tốn diện tích kho và không đòi hỏi thời tiết nắng như phơi khô

Hình 1: Sản phẩm thân bắp ủ chua trong mô hình
Nhiều tác giả ghi nhận rằng với việc ủ chua thân bắp sau thu hoạch, đã giúp cải thiện tỷ lệ tiêu hóa thêm 10-15% và gía trị dinh dưỡng của thân bắp đã tăng thêm đáng kể. Đoàn Đức Vũ và ctv. 2011, khi nghiên cứu đề tài “Ứng dụng công nghệ sinh học để chế biến thức ăn cho đại gia súc từ cỏ và phụ phẩm nông nghiệp” đã rút ra kết luận là sử dụng chất phụ gia để ủ chua gồm 5% rỉ mật + 2% muối + 0,1% men vi sinh đối với cỏ và thân bắp là phù hợp trong điều kiện chăn nuôi hiện nay, với đặc tính nguồn nguyên liệu bổ sung phổ biến, công thức đơn giản dễ thực hiện mà vẫn đem lại hiệu quả kinh tế cao. Sản phẩm ủ chua có màu vàng xanh đến vàng sậm, mùi dưa cải muối, vị chua, độ ẩm vừa phải, không xuất hiện nấm đen, có khả năng bảo quản trên 5 tháng. Thành phần dinh dưỡng bao gồm vật chất khô, protein thô, xơ thô không có sự thay đổi so với thức ăn dạng tươi. Lượng các axít hữu cơ và độ pH đạt yêu cầu của một sản phẩm ủ chua. Bò có khả năng tiêu thụ một lượng thức ăn ủ chua tương đương với cỏ xanh tính theo vật chất khô và từ đó cho tăng trọng không thua kém bò khi sử dụng cỏ xanh. Tính ngon miệng cao, hàm lượng khoáng, vitamin, đạm nhiều hơn thức ăn xanh
Trong năm 2017, Trung tâm Công nghệ Sinh học Chăn nuôi đã triển khai xây dựng mô hình ủ chua thân bắp tại tỉnh Bến Tre, với một số kết quả đạt được như sau:
  • Tên mô hình: Ủ chua thân bắp
  • Thời gian triển khai: 1/2017 – 12/2017
  • Loại phụ phế phẩm triển khai: thân bắp sau khi thu hoạch trái
  • Quy mô triển khai: Số lượng: 60 tấn (Trung bình 2 tấn/hộ); Số hộ tham gia: 30 hộ
  • Địa bàn triển khai: Xã An Hòa Tây và xã Tân Thủy, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre
Trong năm 2017, dự án tiến hành triển khai mô hình ủ chua thân bắp trên địa bàn huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre với tổng cộng 30 hộ tham gia mô hình. Kết quả ban đầu cho thấy 100% số hộ tham gia đã thực hiện việc ủ chua thân bắp và 70% sản lượng theo yêu cầu đã đạt được.

Hình 2: Giao vật tư trong mô hình
Hình 3: Tập huấn kỹ thuật ủ chua trong mô hình
Đánh giá về tiến độ thì mô hình có tiến độ triển khai chậm nhất so với mô hình xử lý rơm với urea hay mô hình trồng cỏ thâm canh vì tính chất mùa vụ của nguồn nguyên liệu thân bắp.
Đánh gía về chất lượng, sản phẩm thân bắp ủ chua triển khai tại các hộ mô hình đều có chất lượng rất tốt về mặt cảm quan và hầu hết gia súc đều thích ứng rất nhanh và tiêu thụ với số lượng khá nhiều. Người chăn nuôi bước đầu thấy được hiệu quả và có những hưởng ứng rất tích cực để tiếp tục thực hiện dự án.
Đối với tỉnh Bến Tre, khó khăn chung của các hộ dân khi tham gia mô hình là về nguồn nguyên liệu khi triển khai dự án vì một số lý do sau.
  • Thứ nhất, mặc dù đã chọn khu vực trồng bắp nhiều trên địa bàn tỉnh, tuy nhiên phần lớn người trồng bắp thì không chăn nuôi, mà người chăn nuôi thì vốn đã ổn định với việc sử dụng nguồn thức ăn truyền thống là cỏ và rơm nên việc thu gom thân bắp cho việc ủ chua cũng gặp khó khăn.
  • Thứ hai, đa số bắp trồng là bắp trồng lấy trái, mặc dù có thuận lợi là thời gian thu hoạch thì thân bắp vẫn còn tươi, rất phù hợp để ủ, tuy nhiên diện tích lại không nhiều và thường không thu hoạch đồng loạt nên khi gom lượng ít, người chăn nuôi thường chia và cho ăn tươi ngay mà ít tận dụng ủ dự trữ
  • Thứ ba, bắp thường trồng theo mùa vụ, nên sẽ không có thường xuyên và khi có phải thu hoạch sử dụng ủ ngay trong vòng 2-3 ngày nên thường phải chờ đến vụ bắp từng đợt. 
  • Thứ bốn, việc ủ chua thân bắp nói riêng và việc sử dụng thức ăn ủ chua nói chung cũng là tương đối mới với người chăn nuôi khu vực này nên người chăn nuôi còn chưa mạnh dạn tham gia và thực hiện với số lượng lớn
  • Trong năm 2017, do là năm đầu tiên triển khai dự án nên có nhiều bước chuẩn bị ban đầu nên tới tháng 6 việc triển khai thực tế mô hình mới bắt đầu thì vụ thu hoạch bắp đã qua, nên lượng bắp người dân thu hoạch không được, vì vậy số lượng ủ chỉ mới đạt chưa đạt theo yêu cầu
Tuy nhiên, bước đầu các hộ triển khai mô hình cho thấy, quy trình, nguyên liệu ủ là không quá phức tạp và người dân đều có thể dễ dàng thực hiện. Sản phẩm thật sự đạt chất lượng và khi sử dụng cho gia súc, lượng ăn vào rất lớn và sự kích thích ăn khá tốt. Vì vậy người chăn nuôi đã có những hướng ứng tích cực hơn, đặc biệt là trong việc tìm kiếm nguồn nguyên liệu cho việc ủ.

Hình 4: Kiểm tra mô hình ủ chua thân bắp
Hình 5: Kiểm tra mô hình ủ chua thân bắp
Một số hộ, đặc biệt là tỉnh Bến Tre, còn tự trồng thân bắp để tiến hành ủ chua cho gia súc ăn. Đây là những dấu hiệu khả quan trong thời gian tới, với sự hưởng ứng và đầu tư đúng mức của người chăn nuôi, kết hợp với sự hỗ trợ của dự án, khả năng các yêu cầu sản phẩm của dự án và đạt theo yêu cầu năm 2017 và có thể nhân rộng mô hình thêm nhiều hộ chăn nuôi khác

Hình 6: Bò sử dụng thân bắp ủ chua trong mô hình
Hình 7: Bò sử dụng thân bắp ủ chua trong mô hình
Dự án tiến hành triển khai mô hình ủ chua thân bắp trên địa bàn tỉnh Bến Tre với 30 hộ tham gia. 
Kết quả ban đầu cho thấy 100% (60/60) số hộ tham gia đã thực hiện việc ủ rơm với urea và 70% (42/60 tấn thân bắp ủ chua) sản lượng theo yêu cầu đã đạt được. 
Xét về tiến độ và lượng sản phẩm đã thực hiện được, mô hình ủ chua thân bắp có tiến độ triển khai chậm nhất do một số yếu tố khách quan như tính mùa vụ của việc trồng bắp hay do người chăn nuôi chưa có thói quen sử dụng thức ăn ủ chua. Tuy nhiên sản phẩm thân bắp ủ chua có chất lượng rất tốt về mặt cảm quan và hiệu quả sử dụng nên người chăn nuôi bước đầu thấy được hiệu quả và có những hưởng ứng rất tích cực trong quá trình thực hiện dự án. Vì vậy dự án có khả năng hoàn thành các chỉ tiêu đặt ra.

 
Nguồn: Trung tâm Công nghệ Sinh học Chăn nuôi
Ngày 29 tháng 11 năm 2017

 



Hỗ trợ trực tuyến

  • Liên hệ sản phầm

    Mr.Tuấn: 0918 300 114

  • Liên hệ kỹ thuật

    Ms. Tiên: 0974 516 457

Thư viện ảnh

  •  

Thống kê

  • Đang online:12
  • Hôm qua:96
  • Tổng lượt truy cập:82745